Heb je last van een zere keel, moeite met slikken en voel jij je futloos? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met ontstoken amandelen. Vooral in de koudere maanden krijgen veel mensen ermee te maken. Ontstoken amandelen kunnen het hele jaar door opspelen. Soms gaat het vanzelf over, maar in andere gevallen is een behandeling nodig. Gelukkig zijn er verschillende manieren om klachten te verminderen en sneller te herstellen. Het is handig om te weten wat je zorgverzekering vergoedt wanneer je medische hulp nodig hebt. Op deze pagina lees je wat ontstoken amandelen precies zijn, welke klachten erbij horen en welke behandelingen mogelijk zijn.
Wat zijn ontstoken amandelen?
De amandelen zijn kleine klieren achter in je keel. Ze spelen een belangrijke rol in je afweersysteem en helpen bacteriën en virussen tegen te houden. Soms raken deze amandelen zelf geïnfecteerd. Dan spreken we van ontstoken amandelen. Bij kinderen komt dit vaak voor, maar ook volwassenen kunnen er flink last van hebben. Een ontsteking ontstaat meestal door een virus, zoals een verkoudheidsvirus. Soms is een bacterie de boosdoener. Vooral een streptokokkeninfectie kan zorgen voor heftige klachten. Veel mensen merken direct dat er iets mis is. De keel voelt pijnlijk aan en slikken wordt lastig. Vaak zie je ook rode of gezwollen amandelen, soms met witte plekjes erop.
Klachten die horen bij ontstoken amandelen
Ontstoken amandelen kunnen vervelend zijn. De klachten verschillen per persoon, maar meestal begint het met keelpijn. Daarbij kun je last krijgen van koorts, hoofdpijn en vermoeidheid. Ook opgezwollen klieren in de hals komen vaak voor. Sommige mensen hebben moeite met eten en drinken omdat slikken pijn doet. Anderen krijgen een muffe adem of oorpijn. Vooral bij kinderen merk je soms dat ze hangerig zijn en minder willen eten. Wanneer de klachten langer aanhouden of steeds terugkomen, is het verstandig om een huisarts te bezoeken. Zeker hoge koorts of benauwdheid mogen niet genegeerd worden.
Wat kun je zelf doen bij ontstoken amandelen?
Gelukkig verdwijnen ontstoken amandelen vaak vanzelf binnen een week. En er zijn manieren om de klachten te verlichten en je herstel te ondersteunen. Rust nemen is belangrijk. Je lichaam heeft energie nodig om de infectie te bestrijden. Daarnaast helpt voldoende drinken om de keel vochtig te houden. Lauwe thee met honing wordt vaak als prettig ervaren. Ook ijsjes kunnen verlichting geven doordat kou de pijn tijdelijk vermindert. Sommige mensen hebben baat bij gorgelen met zout water. Dit kan de keel wat kalmeren. Daarnaast kan je paracetamol nemen tegen pijn en koorts. Het is verstandig om niet te roken, want rook irriteert de keel extra. Bij ontstoken amandelen is het slim om pittig eten en alcohol even te vermijden. Die kunnen de keel nog gevoeliger maken.
Wanneer zijn medicijnen nodig?
Omdat ontstoken amandelen meestal door een virus ontstaan, helpen antibiotica niet altijd. Toch kan een arts besluiten om ze voor te schrijven wanneer er sprake is van een bacteriële infectie. Vooral bij ernstige klachten, hoge koorts of terugkerende ontstekingen wordt soms antibiotica gegeven. Het is belangrijk om zo’n kuur altijd volledig af te maken, ook wanneer jij je eerder beter voelt. Naast antibiotica kunnen pijnstillers helpen om de klachten dragelijker te maken. Soms schrijft een arts sterkere medicatie voor wanneer de pijn extreem is.
Ontstoken amandelen die steeds terugkomen
Sommige mensen hebben meerdere keren per jaar last van ontstoken amandelen. Dat kan frustrerend zijn. Vooral wanneer je telkens ziek thuis zit of moeite hebt met eten en slapen. In zulke gevallen kan een huisarts doorverwijzen naar een keel-neus-oorarts. Samen wordt gekeken of het verwijderen van de amandelen een optie is. Dit gebeurt meestal alleen wanneer de klachten heel vaak terugkomen of wanneer de amandelen voor andere problemen zorgen, zoals ademhalingsklachten. Een operatie klinkt spannend, maar het is een veelvoorkomende ingreep. Vooral kinderen herstellen meestal snel. Bij volwassenen duurt het herstel vaak iets langer en kan de keel na de operatie gevoelig zijn.
Vergoedt de zorgverzekering een behandeling?
Veel mensen vragen zich af wat de zorgverzekering vergoedt bij ontstoken amandelen. Dat hangt af van de behandeling die nodig is. Een bezoek aan de huisarts valt gewoon binnen de basiszorg en kost je geen eigen risico. Wanneer je wordt doorverwezen naar het ziekenhuis of een specialist, wordt dit meestal ook vergoed vanuit de basisverzekering. Wel betaal je dan eerst het eigen risico. Ook een operatie waarbij de amandelen worden verwijderd, valt meestal onder de basisverzekering wanneer daar een medische reden voor is. Denk bijvoorbeeld aan chronische ontstekingen of ernstige ademhalingsproblemen. Medicijnen zoals antibiotica worden vaak vergoed vanuit de basisverzekering, maar soms betaal je een eigen bijdrage. Dit verschilt per medicijn en zorgverzekeraar. Het is slim om vooraf je polisvoorwaarden te controleren. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
Kun je ontstoken amandelen voorkomen?
Helemaal voorkomen lukt helaas niet altijd, maar je kunt de kans wel verkleinen. Goede hygiëne speelt daarbij een rol. Regelmatig handen wassen helpt om virussen en bacteriën minder snel te verspreiden. Voldoende slaap, gezond eten en genoeg beweging ondersteunen je weerstand. Mensen die roken hebben vaker last van keelproblemen, dus stoppen met roken kan helpen om irritaties en ontstekingen te verminderen. Daarnaast is het verstandig om contact met zieke mensen zoveel mogelijk te beperken wanneer er veel verkoudheden of griep rondgaan.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Bij milde klachten hoef je meestal niet direct aan de bel te trekken. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om medische hulp te zoeken. Wanneer je moeite krijgt met ademhalen of slikken, is het belangrijk om snel een arts te raadplegen. Ook langdurige hoge koorts of ernstige pijn zijn signalen om serieus te nemen. Daarnaast is het slim om naar de huisarts te gaan wanneer ontstoken amandelen steeds terugkomen. De arts kan bekijken of verder onderzoek of een behandeling nodig is.
