Een gesprek in een druk restaurant, een televisieprogramma waarbij je steeds het volume harder zet of iemand die vanuit een andere kamer iets tegen je zegt. Wanneer je slechthorend bent, kunnen situaties die voor anderen heel normaal zijn ineens veel concentratie kosten. Soms ontstaat gehoorverlies geleidelijk en merk je pas na verloop van tijd hoeveel moeite je eigenlijk doet om gesprekken goed te volgen. Gelukkig zijn er tegenwoordig allerlei hulpmiddelen en praktische oplossingen waarmee je het dagelijkse leven makkelijker kunt maken. Je zorgverzekeraar kan in bepaalde situaties bijdragen aan de kosten van gehoorhulpmiddelen. Wat wordt er mogelijk vergoed als je slechthorend bent en wat kun je zelf doen om prettiger met gehoorverlies om te gaan?
Wanneer ben je slechthorend?
Slechthorend zijn betekent niet automatisch dat je bijna niets meer hoort. Gehoorverlies bestaat in allerlei gradaties. Misschien hoor je bepaalde hoge tonen minder goed, heb je vooral moeite met gesprekken wanneer er achtergrondgeluid is of merk je dat je mensen steeds vaker vraagt om iets te herhalen. Gehoorverlies kan verschillende oorzaken hebben. Leeftijd speelt mee, maar ook langdurige blootstelling aan harde geluiden kan het gehoor beschadigen. Daarnaast kunnen erfelijke factoren, bepaalde aandoeningen of problemen met het oor invloed hebben op hoe goed je hoort. Omdat gehoorverlies vaak langzaam ontstaat, kan het lastig zijn om zelf te bepalen hoe groot het probleem is. Een gehoortest kan daarom duidelijkheid geven. Merk je dat je regelmatig gesprekken mist of de televisie steeds harder zet? Dan kan het verstandig zijn om je gehoor eens te laten controleren.
Slechthorend en je zorgverzekering
Wanneer blijkt dat je slechthorend bent, kan een hoortoestel een verschil maken. Hoortoestellen versterken geluid en worden tegenwoordig steeds slimmer. Moderne apparaten kunnen bijvoorbeeld achtergrondgeluiden verminderen en zich automatisch aanpassen aan verschillende situaties. In Nederland kunnen hoortoestellen onder voorwaarden vanuit de basisverzekering worden vergoed. Voor volwassenen geldt doorgaans dat 75 procent van de kosten van een hoortoestel uit de basisverzekering wordt vergoed wanneer je aan de voorwaarden voldoet. De overige 25 procent is een eigen bijdrage. Voor verzekerden jonger dan 18 jaar geldt die wettelijke eigen bijdrage niet. Daarnaast kan bij volwassenen het eigen risico van toepassing zijn. Hoeveel je uiteindelijk zelf betaalt, hangt onder andere af van het gekozen hoortoestel, je zorgverzekering en de zorgverlener. Sommige aanvullende verzekeringen bieden bovendien een vergoeding voor (een deel van) de eigen bijdrage.
Meer dan alleen een hoortoestel
Als je slechthorend bent, zijn er meer hulpmiddelen beschikbaar dan alleen een traditioneel hoortoestel. Denk bijvoorbeeld aan apparatuur die het geluid van de televisie rechtstreeks naar je hoortoestel stuurt of hulpmiddelen waarmee je telefoongesprekken beter kunt verstaan. Ook voor belangrijke signalen in huis bestaan oplossingen. Wanneer je een deurbel, wekker of rookmelder moeilijk kunt horen, kunnen speciale systemen werken met extra harde geluidssignalen, lichtflitsen of trillingen. Afhankelijk van je situatie en het type hulpmiddel kan hiervoor een vergoeding mogelijk zijn. Welke vergoeding geldt, verschilt per hulpmiddel en verzekering. Neem daarom contact op met je zorgverzekeraar of bekijk de polisvoorwaarden voordat je iets aanschaft. Soms gelden er aanvullende voorwaarden of moet een hulpmiddel via een gecontracteerde leverancier worden aangevraagd.
Maak gesprekken makkelijker als je slechthorend bent
Een hoortoestel kan helpen, maar je omgeving heeft ook invloed op hoe makkelijk je iemand verstaat. Achtergrondgeluiden zijn bijvoorbeeld een grote uitdaging. In een rustig café kun je een gesprek misschien prima volgen, terwijl dezelfde persoon in een rumoerig restaurant ineens lastig te verstaan is. Probeer daarom bewust een rustige plek te kiezen wanneer je uitgebreid met iemand wil praten. Ga bij voorkeur tegenover de ander zitten. Hierdoor kun je niet alleen beter horen wat iemand zegt, maar ook gezichtsuitdrukkingen en mondbewegingen zien. Goede verlichting helpt. Vertel mensen om je heen dat je slechthorend bent. Veel mensen willen best rekening met je houden, maar moeten wel weten dat dit nodig is. Rustig en duidelijk praten werkt meestal beter dan extra hard praten. Ook helpt het wanneer iemand je aankijkt tijdens het spreken en niet ondertussen wegloopt of zijn gezicht wegdraait.
Geef je hersenen af en toe rust
Luisteren wanneer je slechthorend bent, kan vermoeiend zijn. Je hersenen proberen voortdurend ontbrekende stukjes informatie aan te vullen. Tijdens een drukke verjaardag of een lange vergadering kan dat energie kosten. Het is daarom helemaal niet vreemd wanneer je na een lange dag behoefte hebt aan stilte. Probeer tijdens drukke dagen af en toe een rustig moment in te plannen. Dat kan al zo simpel zijn als even naar buiten gaan, ergens rustig koffie drinken of na een lange vergadering een korte pauze nemen. Ook tijdens sociale gelegenheden kun je het jezelf makkelijker maken. Kies bijvoorbeeld een plaats aan tafel waar je de meeste mensen goed kunt zien en waar zo min mogelijk achtergrondgeluid vandaan komt. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken.
Technologie kan het dagelijks leven makkelijker maken
Smartphones en andere apparaten bieden steeds meer handige functies voor mensen die slechthorend zijn. Zo kunnen sommige telefoons gesproken tekst automatisch omzetten in geschreven tekst. Ondertiteling bij films, series en online video’s kan prettig zijn. Veel moderne hoortoestellen kunnen bovendien via bluetooth verbinding maken met een smartphone, televisie of computer. Muziek, telefoongesprekken en andere audio kunnen dan rechtstreeks via het hoortoestel worden afgespeeld. Dat kan vooral in drukke omgevingen prettig zijn. Heb je al een hoortoestel, maar merk je dat je bepaalde situaties nog steeds lastig vindt? Bespreek dit dan eens met je audicien. Soms kunnen instellingen worden aangepast of zijn er aanvullende accessoires die beter aansluiten bij je dagelijkse activiteiten.
Bescherm het gehoor dat je nog hebt
Wanneer je al slechthorend bent, blijft het belangrijk om je oren tegen hard geluid te beschermen. Een concert, festival, luid gereedschap of langdurig harde muziek via een koptelefoon kan je gehoor belasten. Goede gehoorbescherming kan daarom handig zijn. Dat betekent niet dat je alle plekken met harde muziek voortaan moet vermijden. Met geschikte oordoppen kun je bijvoorbeeld nog steeds van een concert genieten terwijl je je oren beter beschermt. Let ook op het volume van een koptelefoon of oordopjes. Zeker wanneer je slechthorend bent, kan de verleiding groot zijn om het geluid steeds harder te zetten. Juist dan is het verstandig om voorzichtig met het volume om te gaan.
