Je stoot je been tegen de hoek van de tafel en een dag later zit er ineens een flinke blauwe plek. Of je ontdekt tijdens het aankleden een paarse vlek op je arm, terwijl je eigenlijk geen idee hebt waar die vandaan komt. Blauwe plekken zijn meestal onschuldig, maar ze kunnen behoorlijk opvallend en soms ook pijnlijk zijn. Zeker wanneer je ze regelmatig hebt, vraag jij je misschien af waar ze vandaan komen en of je er iets aan kunt doen. Gelukkig verdwijnen de meeste blauwe plekken vanzelf. Toch zijn er verschillende dingen die je kunt doen om het herstel zo fijn mogelijk te laten verlopen. En wat gebeurt er eigenlijk wanneer je opvallend vaak blauwe plekken krijgt en daarvoor naar de huisarts wil?
Hoe ontstaan blauwe plekken eigenlijk?
Een blauwe plek ontstaat meestal doordat je jezelf stoot, valt of ergens tegenaan loopt. Door de klap kunnen kleine bloedvaatjes onder de huid beschadigd raken. Er lekt een kleine hoeveelheid bloed in het omliggende weefsel. Omdat de huid zelf intact blijft, zie je het bloed als een gekleurde plek onder de huid. De naam is overigens een beetje misleidend, want blauwe plekken zijn lang niet altijd alleen blauw. Een verse plek kan rood, blauw of paars zijn. Tijdens het herstel kan de kleur veranderen naar groen, geel of bruin. Dat ziet er soms raar uit, maar hoort meestal gewoon bij het natuurlijke herstelproces. Je lichaam breekt het gelekte bloed geleidelijk af. Hoe groot en pijnlijk een blauwe plek wordt, verschilt per situatie. Een flinke botsing tegen een tafelrand kan bijvoorbeeld een grotere plek veroorzaken dan een klein tikje tegen een kast.
Blauwe plekken koelen na het stoten
Heb je jezelf net flink gestoten? Dan kan het prettig zijn om de plek te koelen. Gebruik bijvoorbeeld een coldpack of wat ijsblokjes die je in een doek wikkelt. Leg ijs liever niet rechtstreeks op je huid. Koelen kan vooral kort na het stoten helpen bij pijn en zwelling. Geef je huid tussendoor wel rust en koel niet te lang achter elkaar. Heb je pas de volgende ochtend ontdekt dat er een blauwe plek zit? Dan heeft koelen minder zin dan wanneer je meteen na de botsing begint. Probeer de plek daarnaast niet voortdurend aan te raken of stevig te masseren. Hoewel het verleidelijk kan zijn om te voelen of de plek nog gevoelig is, kan hard drukken juist onaangenaam zijn.
Geef je lichaam de tijd om te herstellen
Hoe graag je ook van een opvallende blauwe plek af wil, er bestaat helaas geen wondermiddel waardoor deze binnen een paar uur volledig verdwijnt. Je lichaam heeft tijd nodig om het bloed onder de huid op te ruimen. De meeste blauwe plekken worden geleidelijk kleiner en veranderen ondertussen van kleur. Dat kan een paar dagen duren, maar een grotere plek kan langer zichtbaar blijven. Heb je een pijnlijke blauwe plek op je been of arm? Probeer de plek dan tijdelijk wat minder zwaar te belasten als bewegen gevoelig is. Bij een flinke kneuzing kan rust fijn zijn. Wanneer de pijn juist erger wordt of je het lichaamsdeel bijna niet kunt gebruiken, is het verstandig om niet alleen naar de blauwe plek zelf te kijken. Er kan bijvoorbeeld ook sprake zijn van een andere blessure.
Waarom heb je zo vaak blauwe plekken?
Sommige mensen lijken maar naar een tafel te hoeven kijken en hebben alweer een blauwe plek. Dat hoeft niet meteen iets ernstigs te betekenen. Hoe makkelijk iemand blauwe plekken krijgt, verschilt van persoon tot persoon. Ook leeftijd kan een rol spelen. Naarmate de huid dunner wordt, kunnen bloedvaatjes kwetsbaarder worden en kunnen blauwe plekken makkelijker zichtbaar worden. Daarnaast kunnen bepaalde medicijnen invloed hebben op het ontstaan van blauwe plekken. Denk bijvoorbeeld aan geneesmiddelen die de bloedstolling beïnvloeden. Het is verstandig om veranderingen in de gaten te houden. Kreeg je vroeger bijna nooit blauwe plekken en heb je ze tegenwoordig voortdurend zonder duidelijke aanleiding? Of verschijnen er ineens veel grote plekken? Dan kan het verstandig zijn om dit met je huisarts te bespreken.
Wanneer moet je met blauwe plekken naar de huisarts?
Een blauwe plek na een botsing met een kast of tafel is meestal geen reden om je zorgen te maken. Het wordt anders wanneer er geen duidelijke verklaring is voor de plekken of wanneer er andere klachten ontstaan. Neem bijvoorbeeld contact op met je huisarts wanneer je opeens opvallend veel blauwe plekken krijgt zonder dat je weet waardoor ze ontstaan. Dat geldt ook wanneer de plekken groot zijn, bijna niet herstellen of regelmatig terugkomen. Ook andere verschijnselen kunnen reden zijn om medisch advies te vragen. Denk aan bloedingen die moeilijk stoppen of andere onverklaarbare bloedingen. Je huisarts kan dan beoordelen of verder onderzoek nodig is. Soms kan bloedonderzoek worden gedaan om meer duidelijkheid te krijgen. Heb je na een harde val of botsing naast een flinke blauwe plek ook ernstige pijn, forse zwelling of problemen met bewegen? Dan is het een goed idee om medisch advies in te winnen.
Wat vergoedt je zorgverzekering bij blauwe plekken?
Voor een normale blauwe plek hoef je natuurlijk niet naar een arts. Je lichaam lost het probleem zelf op. Maar wanneer je vaak onverklaarbare blauwe plekken hebt, kan een bezoek aan de huisarts verstandig zijn. In Nederland valt huisartsenzorg onder de basisverzekering. Voor een normaal bezoek aan de huisarts betaal je geen verplicht eigen risico. Dat kan anders worden wanneer de huisarts je doorverwijst naar het ziekenhuis of wanneer aanvullend onderzoek buiten de huisartsenpraktijk wordt uitgevoerd. Afhankelijk van de zorg kan dan het eigen risico van toepassing zijn. Welke kosten precies worden vergoed, hangt af van de zorg die je nodig hebt en van je zorgverzekeraar. Controleer daarom bij twijfel altijd de voorwaarden van je eigen zorgverzekering voordat je verdergaat.
