Nagelbijten is een gewoonte die er vaak al sinds je kindertijd in zit. Je doet het zonder erbij na te denken. Bijvoorbeeld tijdens het kijken van een spannende film, als jij je verveelt of juist wanneer je stress ervaart. Veel mensen schamen zich ervoor, willen er graag vanaf, maar komen er maar moeilijk van af. Je bent niet de enige en er zijn manieren om te stoppen met nagelbijten. Wist je dat je zorgverzekering in sommige gevallen iets kan vergoeden als je hulp nodig hebt? Op deze pagina lees je wat nagelbijten precies is, waarom je het doet en wat je eraan kunt doen.
De gewoonte om te nagelbijten kan heel hardnekkig zijn
Nagelbijten wordt vaak afgedaan als een onschuldige gewoonte. Maar in werkelijkheid is het een vorm van zelftroost of zelfregulatie. Het helpt je, al is het maar heel even, om met spanning, verveling of onzekerheid om te gaan. Je hersenen krijgen een klein beetje dopamine als je bijt, dat stofje dat ervoor zorgt dat jij je even fijn voelt. En dat maakt het dus lastig om te stoppen met nagelbijten! Je lichaam is gewend aan het korte gevoel van opluchting dat het je geeft.
Soms heeft het een diepere oorzaak, zoals onderliggende stress, angst of perfectionisme. In dat geval is nagelbijten niet zomaar een slechte gewoonte, maar een symptoom van iets groters. Dan is het extra belangrijk om er bewust naar te kijken en het serieus te nemen.
Wat kun je doen om nagelbijten te stoppen?
De eerste stap om te stoppen met nagelbijten is bewustwording. Veel mensen hebben namelijk niet eens door dat ze het doen. Je handen gaan automatisch naar je mond zonder dat je het merkt. Dus let op wanneer je het doet. Is het tijdens het lezen? In de file? Of misschien op je werk tijdens saaie vergaderingen? Door het patroon te herkennen, krijg je meer grip op de gewoonte. Het helpt om een alternatief te zoeken. Niet om jezelf te straffen, maar om je handen of mond iets anders te doen te geven. Denk aan een stressbal in je tas, kauwgom als je merkt dat je drang krijgt of een fidget toy voor tijdens het werken. Zo train jij je brein langzaam om een andere uitlaatklep te zoeken voor onrust of verveling.
Een andere effectieve methode is het verzorgen van je nagels. Wanneer je nagels er netjes uitzien, ben je vaak minder geneigd om eraan te bijten. Investeer dus in een goede nagelknipper, nagelvijl en misschien zelfs een manicure. Dit werkt niet alleen als visuele reminder (‘o ja, ik wil mijn nagels mooi houden’), maar het zorgt er ook voor dat er minder oneffenheden’ zijn die je onbewust wil wegwerken met je tanden. Er bestaan ook speciale nagellakjes tegen nagelbijten. Die smaken bitter en maken het bijten onaangenaam. Voor sommige mensen werkt dit goed, vooral in het begin als reminder. Dit is alleen geen oplossing op de lange termijn als je de onderliggende oorzaak niet aanpakt.
Nagelbijten en stress vormen vaak een vicieuze cirkel
Veel mensen bijten op hun nagels tijdens stressvolle periodes. Denk aan tentamens, drukke werkdagen of persoonlijke zorgen. Wat dan vaak gebeurt, is dat jij je nagels helemaal stuk bijt, je vervolgens schaamt voor je handen en daardoor weer extra gespannen raakt. En wat doe je dan? Weer nagelbijten. Het is een vicieuze cirkel die je moet doorbreken. Probeer dus ook te kijken naar manieren om je stressniveau omlaag te brengen. Dat kan met ademhalingsoefeningen, wandelen, praten met iemand die je vertrouwt of het aanleren van mindfulness. Hoe meer innerlijke rust je ervaart, hoe minder drang je zal voelen om je nagels te lijf te gaan.
Wat als je er zelf niet uitkomt?
Soms lukt het gewoon niet alleen. In dat geval kan professionele hulp uitkomst bieden. Een psycholoog of gedragstherapeut kan samen met jou kijken naar de dieperliggende oorzaak van het nagelbijten en je helpen om het stap voor stap af te leren. Je hoeft dus niet te wachten tot je vingers er echt dramatisch uitzien of je jezelf blijft schamen. Hulp vragen is juist krachtig.
Sommige zorgverzekeraars vergoeden deze hulp, zeker als nagelbijten gepaard gaat met bijvoorbeeld angstklachten of dwangmatige gewoontes. Dit valt dan onder de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) binnen je basisverzekering, al heb je meestal wel een verwijzing van de huisarts nodig. Heb je een aanvullende verzekering? Dan is de kans nog groter dat (een deel van) de kosten worden vergoed. Het loont dus om even in je polis te duiken of contact op te nemen met je zorgverzekeraar. Je zal niet de eerste zijn die verrast wordt door wat er allemaal mogelijk is.
De lange adem van gedragsverandering
Stoppen met nagelbijten gebeurt niet van de ene op de andere dag. Je moet je gedrag opnieuw trainen en dat kost tijd. Soms gaat het een paar dagen goed en val je toch weer terug. Dat hoort erbij. Het belangrijkste is dat je jezelf niet straft, maar rustig blijft. Zie het als een leerproces. Elke keer dat je merkt dat je bijt, is ook een moment van bewustwording. En juist dat is ontzettend waardevol. Vier je kleine successen. Heb je een dag niet gebeten? Super! Een week? Geweldig! Beloon jezelf desnoods met iets kleins. Het klinkt misschien kinderachtig, maar positieve motivatie werkt beter dan streng zijn voor jezelf.
