Een hernia is zo’n woord dat je liever niet hoort tijdens een doktersbezoek. Toch krijgen veel mensen er vroeg of laat mee te maken. Maar wat is een hernia precies, waar kun je het krijgen en, minstens zo belangrijk, wat kun je doen om ervan af te komen? Op deze pagina lees je meer over deze aandoening. Denk aan informatie over de symptomen en behandelopties, maar ook wat je zorgverzekering vergoedt. In veel gevallen kun je er weer vanaf komen.
Wat is een hernia precies?
Een hernia ontstaat als een tussenwervelschijf uitpuilt en tegen een zenuw aandrukt. Die tussenwervelschijven zitten als kussentjes tussen je wervels en zorgen ervoor dat je rug soepel kan bewegen. Als zo’n schijf beschadigt of verslijt, kan de zachte kern naar buiten drukken. Dit zorgt vaak voor pijn, tintelingen of krachtverlies, meestal in je rug, benen of armen. Het bekendste type is de hernia in de onderrug, maar dat is niet de enige plek waar je er eentje kunt krijgen.
Op deze plekken kun je een hernia krijgen
De meeste mensen denken bij een hernia meteen aan de rug, maar wist je dat je ook een hernia in je nek kunt krijgen? Of zelfs in de borst? We zetten de belangrijkste plekken op een rijtje. De lumbale hernia komt het meeste voor. Dit is de variant in je onderrug. Hij veroorzaakt meestal pijn in je onderrug die uitstraalt naar je bil of been. Soms lijkt het alsof je been slaapt, of kun je minder kracht zetten. Dit type komt vooral voor bij mensen tussen de 30 en 50 jaar.
Een stuk hoger in de wervelkolom kun je een cervicale hernia krijgen. Dit is er eentje in je nek. Het kan leiden tot nekpijn die uitstraalt naar je schouder of arm. Ook tintelingen in je hand of een doof gevoel in je vingers zijn typische klachten bij deze vorm van hernia. De thoracale hernia, een hernia in de borst, is zeldzaam. Omdat je borstkas minder beweegt dan je nek of onderrug, komt deze vorm minder vaak voor. Maar als hij voorkomt, kan hij voor flinke pijn zorgen, vooral bij ademhalen of draaien van je bovenlichaam.
Wat moet je doen als je hier last van hebt?
Heb je klachten die lijken op een hernia? Dan is het verstandig om er niet te lang mee rond te blijven lopen. Ga naar je huisarts. Die kan een inschatting maken en je doorverwijzen voor een MRI-scan. Daarop is precies te zien of het om een hernia gaat. Bij de meeste mensen gaat een hernia gelukkig vanzelf weer over. Je lichaam heeft tijd nodig om te herstellen. Rust nemen is belangrijk, maar het is net zo belangrijk om in beweging te blijven, op een rustige manier. Denk aan wandelen, rustige rekoefeningen of fysiotherapie. Je arts of fysiotherapeut kan je hierbij begeleiden.
In sommige gevallen helpt het om tijdelijk pijnstillers te gebruiken. Niet om de pijn volledig weg te drukken, maar om in beweging te kunnen blijven. Als de klachten aanhouden of erger worden, kan een rugschool of specifieke oefentherapie uitkomst bieden. Heel soms is een operatie nodig. Dat klinkt spannend, maar de techniek is tegenwoordig zo verfijnd dat je vaak binnen een paar weken alweer op de been bent.
Tips om van je klachten af te komen
Het belangrijkste wat je kunt doen als je een hernia hebt, is goed luisteren naar je lichaam. Forceer niets, maar blijf wél in beweging. Dat kan het herstel zelfs versnellen. Zorg ook voor een goede houding. Het maakt niet uit of je zit, staat of ligt! Een rechte rug en ondersteuning zijn onmisbaar. Een ergonomische bureaustoel en een goed matras kunnen een wereld van verschil maken. Verder is het slim om met een fysiotherapeut te werken aan het versterken van je core. Train je buik- en rugspieren. Die geven je wervelkolom steun en verkleinen de kans dat je opnieuw een hernia krijgt. Heb je veel last van stress? Ook dat kan meespelen. Spanning kan namelijk zorgen voor verkrampte spieren en dat werkt klachten in de hand. Ontspanningsoefeningen of mindfulness kunnen in zo’n geval effectief zijn.
Wat vergoedt je zorgverzekering bij een hernia?
Als je te maken krijgt met een hernia, is het goed om te weten wat je zorgverzekering voor je kan betekenen. De basisverzekering vergoedt in veel gevallen de diagnose en behandeling. Denk aan de MRI-scan, een huisartsbezoek en de verwijzing naar een neuroloog of orthopeed. Fysiotherapie wordt beperkt vergoed vanuit de basisverzekering. Dit geldt alleen vanaf de 21e behandeling en bij een chronische indicatie. Daarvoor is een verwijzing van een specialist nodig. Heb je een aanvullende verzekering? Dan is de kans groot dat je ook de eerste behandelingen bij de fysiotherapeut vergoed krijgt.
Mocht je uiteindelijk geopereerd moeten worden, dan valt die ingreep onder ziekenhuiszorg en wordt deze dus vergoed door de basisverzekering. Houd wel rekening met je eigen risico. Dat betaal je in de meeste gevallen eerst zelf, voordat je zorgverzekeraar overgaat tot vergoeding.
Kun je het voorkomen?
Een hernia helemaal voorkomen lukt helaas niet altijd, maar je kunt het risico flink verkleinen. Regelmatig bewegen is belangrijk. Niet alleen sporten, maar ook gewoon dagelijks wandelen of fietsen helpt al. Let ook goed op je houding, vooral als je zittend werk doet. En probeer tillen altijd vanuit je benen te doen, niet vanuit je rug. Daarmee bescherm jij je wervelkolom. Verder speelt leeftijd natuurlijk een rol, net als erfelijkheid en je leefstijl. Roken heeft bijvoorbeeld een negatieve invloed op de doorbloeding van je tussenwervelschijven en verhoogt de kans op een hernia.
