Twijfel je elk jaar weer over dezelfde vraag? Ga je voor een hoog of laag eigen risico? Je bent niet de enige. Het eigen risico is voor veel mensen een vaag begrip, maar het heeft grote invloed op je maandlasten en op wat je uiteindelijk zelf moet betalen aan zorgkosten. Komend jaar slim kiezen kan je honderden euro’s schelen, maar alleen als je weet wat bij jouw situatie past. Op deze pagina lees je er meer over. Geen ingewikkeld verzekeringsjargon, maar een helder verhaal over de voor- en nadelen van een hoog of laag eigen risico, zodat jij alles uit je zorgverzekering haalt.
Wat is het eigen risico ook alweer?
Het eigen risico is het bedrag dat je zelf betaalt voor zorg uit de basisverzekering, voordat je zorgverzekeraar begint met vergoeden. In Nederland is er een verplicht eigen risico dat voor iedereen geldt. Daarnaast kun je kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Dat betekent dat je het eigen risico verhoogt in ruil voor een lagere maandpremie. De keuze voor een hoog of laag eigen risico maak je aan het begin van het jaar en ligt daarna vast. Je kunt dus niet halverwege het jaar alsnog switchen als je situatie verandert. Juist daarom is het belangrijk om hier goed over na te denken.
Hoe werkt de keuze voor een hoog of laag eigen risico?
Bij een laag eigen risico betaal je maandelijks een hogere premie, maar loop je minder financieel risico als je zorg nodig hebt. Bij een hoog eigen risico is je maandpremie lager, maar betaal je bij zorgkosten juist meer uit eigen zak. Die afweging klinkt simpel, maar in de praktijk spelen er veel meer factoren mee. Denk aan je gezondheid, je financiële buffer en hoe voorspelbaar je zorgkosten zijn. De keuze voor een hoog of laag eigen risico is dus vooral persoonlijk.
De voordelen van een laag eigen risico
Een laag eigen risico geeft rust. Je weet dat je niet ineens een flink bedrag hoeft te betalen als je onverwacht zorg nodig hebt. Zeker als je regelmatig gebruikmaakt van zorg, zoals medicijnen, specialistische behandelingen of ziekenhuisbezoeken, kan dit een veilige keuze zijn. Daarnaast is een laag eigen risico prettig als je weinig spaargeld achter de hand hebt. Je maandlasten zijn hoger, maar je voorkomt dat je ineens honderden euro’s moet betalen op een moment dat het eigenlijk niet uitkomt. Voor veel mensen voelt dit overzichtelijker en minder stressvol. Ook als je weet dat je komend jaar zorg nodig hebt, bijvoorbeeld door een geplande operatie of een chronische aandoening, is een laag eigen risico vaak logischer. In dat geval betaal je het eigen risico toch wel, dus kun je net zo goed kiezen voor zekerheid.
De nadelen van een laag eigen risico
Het grootste nadeel is duidelijk, je betaalt elke maand iets meer premie. Ook als je uiteindelijk bijna geen zorg gebruikt, ben je dat geld kwijt. Voor mensen die bijna nooit bij de dokter komen, kan dat voelen als weggegooid geld. Bij een laag eigen risico betaal je eigenlijk voor zekerheid die je misschien niet nodig hebt. Zeker als je jong en gezond bent, kan het verschil in premie op jaarbasis behoorlijk oplopen.
De voordelen van een hoog eigen risico
Een hoog eigen risico betekent een lagere maandpremie. Dat is aantrekkelijk, vooral als je weinig zorg verwacht te gebruiken. Op jaarbasis kan dit verschil oplopen tot honderden euro’s, geld dat je voor andere dingen kunt gebruiken of kunt sparen. Voor mensen die vrijwel nooit zorgkosten maken, is een hoog eigen risico financieel gezien de slimste keuze. Je betaalt minder premie en loopt het risico dat je misschien nooit hoeft te betalen wat je extra hebt ingezet. Daarnaast kiezen sommige mensen bewust voor een hoog eigen risico omdat ze een financiële buffer hebben. Als je het bedrag in één keer zou kunnen betalen zonder problemen, voelt het risico een stuk kleiner.
De nadelen van een hoog eigen risico
Het risico zit vooral in het onverwachte. Een ongeluk, plotselinge klachten of een doorverwijzing naar het ziekenhuis kan ervoor zorgen dat je het volledige eigen risico moet betalen. Dat kan een flinke tegenvaller zijn als je daar niet op voorbereid bent. Ook kan een hoog eigen risico ervoor zorgen dat mensen zorg uitstellen, omdat ze bang zijn voor de kosten. Dat is nooit een goede keuze en kan op de lange termijn juist leiden tot hogere zorgkosten of ernstigere klachten. Bij de keuze voor een hoog of laag eigen risico is het dus belangrijk om eerlijk naar jezelf te kijken. Niet alleen naar wat financieel aantrekkelijk lijkt, maar ook naar hoe je hiermee omgaat.
Hoog of laag eigen risico: wat past bij jou?
De juiste keuze hangt af van meerdere factoren. Hoe gezond ben je nu en hoe was dat de afgelopen jaren? Heb je chronische klachten of juist nauwelijks zorg nodig? Kun je het eigen risico makkelijk betalen als het nodig is, of levert dat stress op? Je levensfase speelt ook een rol. Studenten en jonge starters kiezen vaker voor een hoog eigen risico, terwijl gezinnen en ouderen vaker gaan voor zekerheid. Er is geen goede of foute keuze, alleen een keuze die beter of minder goed bij jou past.
Zo haal je alles uit je zorgverzekering
Welke optie je ook kiest, kijk altijd verder dan alleen hoog of laag eigen risico. Let ook op de premie, de dekking van zorgverleners en eventuele aanvullende verzekeringen. Soms kan een iets hogere premie met betere vergoedingen uiteindelijk voordeliger zijn. Neem elk jaar even de tijd om je zorgverzekering te vergelijken. Je situatie kan veranderen en wat vorig jaar logisch was, is dat dit jaar misschien niet meer. Door bewust te kiezen voorkom je verrassingen en zorg je ervoor dat je zorgverzekering bij je past. Twijfel je nog tussen een hoog of laag eigen risico? Zet je zorggebruik van de afgelopen jaren op een rij, kijk naar je financiële situatie en kies wat jou rust geeft. Want uiteindelijk is dat waar een goede zorgverzekering voor bedoeld is.
