Bij het werken in de zorg is het ondersteunen van cliënten bij transfers een dagelijkse realiteit. Maar hoe kies je de juiste tillift voor een specifieke situatie? Twee veelgebruikte soorten zijn de actieve tillift en de passieve tillift. Hoewel ze beide bedoeld zijn om fysieke belasting voor zorgverleners te verminderen en cliënten op een veilige manier te verplaatsen, zijn er duidelijke verschillen in toepassing en functionaliteit. In dit blog leggen we je uit wanneer je welke tillift gebruikt en waar je op moet letten.
Wat doet een tillift eigenlijk?
Tilliften zijn een hulpmiddel die worden ingezet om personen op een veilige en ergonomische manier te verplaatsen, bijvoorbeeld van bed naar rolstoel of van stoel naar toilet. Deze apparaten dragen bij aan het voorkomen van fysieke klachten bij zorgmedewerkers, zoals rug- en schouderproblemen, en verhogen tegelijkertijd de veiligheid en het comfort van de cliënt.
Actieve tillift – voor wie (nog) kan meewerken
Een actieve tillift, ook wel een ‘sta-lift’ genoemd, is bedoeld voor cliënten die nog enigszins kunnen meewerken aan de transfer. De gebruiker moet zelfstandig kunnen zitten en een klein beetje kracht in de benen hebben om zich op te kunnen richten. De lift ondersteunt het opstaan, maar vraagt dus ook inspanning van de cliënt zelf.
Voordelen van een actieve tillift:
- Stimuleert zelfredzaamheid
- Bevordert spieractiviteit en doorbloeding
- Snellere transfers in vergelijking met passieve tilliften
Deze lift wordt vaak gebruikt bij cliënten in revalidatie of bij mensen die wel wat ondersteuning nodig hebben, maar nog voldoende kracht hebben in hun onderlichaam.
Passieve tillift – voor volledige ondersteuning
Een passieve tillift is geschikt voor cliënten die niet (meer) kunnen meewerken aan de transfer. Dit kan bijvoorbeeld gaan om mensen met een volledige verlamming, gevorderde dementie of in de palliatieve fase. De passieve tillift neemt het tillen volledig over met behulp van een tiljuk en een tilmat.
Voordelen van een passieve tillift:
- Geschikt voor volledig afhankelijke cliënten
- Veilige en comfortabele transfers zonder fysieke belasting
- Veelzijdig inzetbaar, bijvoorbeeld bij verplaatsing in bed, naar het toilet of in bad
Hoewel het gebruik wat meer tijd kan kosten, biedt deze tillift maximale veiligheid en comfort voor zowel zorgverlener als cliënt.
Hoe kies je de juiste tillift?
De keuze tussen een actieve of passieve tillift hangt af van de mobiliteit van de cliënt, de omgeving waarin getild moet worden en de frequentie van gebruik. Vaak wordt de keuze gemaakt op basis van een ergotherapeutische beoordeling of in overleg met een fysiotherapeut.
Ook speelt de omgeving een rol: in een kleine badkamer is een compacte actieve tillift soms praktischer, terwijl in een grotere ruimte een robuuste passieve tillift beter tot zijn recht komt. In combinatie met andere ergonomische hulpmiddelen, zoals een mobiele werkplek, kan de zorgomgeving bovendien nog beter worden ingericht voor comfort en efficiëntie.
Feit uit onderzoek
Uit onderzoek van het NCBI blijkt dat het gebruik van tilliften het risico op rugletsel bij zorgverleners met tot 61% kan verminderen. Het juiste hulpmiddel draagt dus niet alleen bij aan het welzijn van de cliënt, maar ook aan duurzame inzetbaarheid van personeel in de zorg.
Samenvatting: wat moet je onthouden?
Werk je met cliënten in een woonzorgcentrum, of juist in de thuiszorg? De juiste tillift maakt écht het verschil. Een actieve tillift is ideaal wanneer de cliënt nog enige mobiliteit heeft en zelf kan meewerken aan de transfer. Dit soort lift stimuleert zelfstandigheid, ondersteunt bij het opstaan en bevordert de spieractiviteit. Hierdoor is het een snelle en efficiënte oplossing in situaties waar de cliënt enige kracht en balans behoudt.
Aan de andere kant is een passieve tillift onmisbaar wanneer de cliënt volledig afhankelijk is van hulp. Deze lift biedt volledige ondersteuning en zorgt voor comfortabele, veilige transfers zonder fysieke inspanning van de cliënt. Het is vooral geschikt bij ernstige beperkingen of bij mensen die niet meer actief kunnen deelnemen aan de verplaatsing.
Beide types tilliften verminderen de fysieke belasting van zorgverleners aanzienlijk. De juiste keuze hangt af van de fysieke mogelijkheden van de cliënt, de frequentie van het tillen en de beschikbare ruimte. Goed advies en een doordachte aanpak zorgen uiteindelijk voor meer veiligheid, comfort en werkplezier – voor iedereen in de zorgomgeving.
